KONUT YAPI KOOPERATIFI ANASÖZLESMESI
BIRINCI BÖLÜM
KURULUS, ÜNVAN, MERKEZ, SÜRE, AMAÇ VE FAALIYET KONULARI
Kurulus
Madde 1- Bu anasözlesmede isimleri, tabiiyetleri, ikametgah adresleri ve taahhüt ettikleri sermaye paylari gösterilen kimseler tarafindan, 1163 sayili Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre degisir ortakli, degisir sermayeli ve sinirli sorumlu bir konut kooperatifi kurulmustur.
Tüzel Kisiliginin Kazanilmasi ve Anasözlesme Degisikligi
Madde 2- Kooperatif Ticaret Siciline tescil ile tüzel kisilik kazanir. Tescilden önce kooperatif namina is ve islem yapanlar bunlardan sahsen ve zincirleme olarak sorumludurlar. Anasözlesmede yapilacak degisiklikler kurulustaki usule tabidir.
Ünvan
Madde 3- Kooperatifin Ünvani Sinirli Sorumlu ........................................... Konut Yapi Kooperatifi dir.
Merkez
Madde 4- Kooperatifin merkezi, .........................................................................................................
Süre
Madde 5- Kooperatifin süresi, ............ yil'dir.
Amaç ve Faaliyet Konulari
Madde 6- Kooperatifin amaci ortaklarinin konut ihtiyaçlarini karsilamaktir. Bu amaçla kooperatif:
1- Arsa ve arazi satin alir, birlestirir imar planina uygun biçimde böldürerek altyapi, plan, proje ve maliyet hesaplari hazirlar ve ortaklarina konut yaptirir.
2- Yaptirilan konutlarin mülkiyetini bu anasözlesmede yazili esaslara göre ortaklarina aktarir.
3- Ortaklarin sosyal, kültürel ve ekonomik ihtiyaçlarini karsilamak üzere gerekli tesisleri kurar, bunlari ortaklarina aktarabilir.
4- Yukaridaki fikralardaki yazili hususlari saglamak üzere, ilgili kurum ve kuruluslarla ortak çalismalarda bulunabilir, gayrimenkul ve menkulleri iktisap eder, kiralar, kiraya verir, satar ve benzeri tasarruflarda bulunur, ayni haklar tesis eder.
5- Kooperatifin kredi ihtiyacinin karsilanmasi amaciyla ilgili finansman kuruluslarina basvuruda bulunur, borçlanir, açilan kredinin zamaninda ve amacina uygun kullanilmasini saglayici tedbirler alir.
6- Konut yapiminin imkansizlasmasi halinde, kooperatife ait arsayi parselleyerek, genel kurulca karara baglanmasi sartiyla kur'a ile ortaklarina dagitir.
7-Konut yapi kooperatifleri üst kuruluslarina katilir.
8- Gerektiginde ortaklar ve personel için yardim fonlari olusturur, konusu ile ilgili egitim, yayin, arastirma ve benzeri faaliyetlerde bulunur.
IKINCI BÖLÜM
SERMAYE VE PAYLAR
Sermaye
Madde 7-
Sermaye
Madde 7- Kooperatifin sermayesi, ortaklarin taahhüt ettikleri paylarin toplam tutarlarindan ibaret olup degiskendir. Ancak, sermayenin en az haddi 70.000 liradir. Kurulusta bu sermayenin tamaminin taahhüt edilmesi ve 1/4'ünün pesin ödenmesi zorunludur.
Ayni sermaye konamaz.
Paylar
Madde 8- Bir ortaklik payinin degeri 1.- YTL dir. Ortaklar en çok 5.000 pay taahhüt edebilirler. Ancak her ortagin en az Bir pay taahhüt etmesi zorunludur.
Ortaklik paylari, bu anasözlesmenin 19'uncu maddesine göre düzenlenen ortaklik senedinde gösterilir. Senette temsil edilmeyen paylar 1.- YTL üzerinden itibar olunur.
Paylarin Ödenmesi
Madde 9- Ortaklarin taahhüt ettikleri pay bedellerinin en az 1/4'ü pesin, geri kalani ise yönetim kurulunca belli edilecek esit aylik taksitler halinde ve en fazla bir yil içinde ödenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ORTAKLIK ISLEMLERI
Ortaklik Sartlari
Madde 10- Kooperatife ortak olabilmek için asagidaki nitelik ve sartlarin varligi gereklidir.
1- Medeni haklari kullanma ehliyetine sahip gerçek kisi olmak,
2- Türkiye Cumhuriyeti vatandasi olmak ve yabanci uyruklu olmakla birlikte 2644 Sayili Tapu Kanunu veya yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre Türkiye'de gayrimenkul edinmesine imkan saglanmis kisilerden bulunmak,
3- 1163 Sayili Kooperatifler Kanunu'nun 9'uncu maddesinde sayilan tüzel kisilerden olmak.
Ortakliga Kabul
Madde 11- Gerekli sartlari tasiyip da, kooperatife ortak olmak isteyenler yazili olarak yönetim kuruluna basvururlar. Bu basvuruda, anasözlesmenin tüm hükümlerinin ve getirilen yükümlülüklerin kabul edildigi açikça belirtilir.
Ortakliga kabul yönetim kurulunun karari ile gerçeklesir.
Yönetim kurulu, ortaklar ile ortak olmak için basvuranlarin 10'uncu maddede gösterilen sartlari tasiyip tasimadigini arastirmak zorundadir.
Ortakliga kabul veya red karari, ilgiliye 15 gün içinde yazi ile bildirilir. Istekli, ortakliga alindigi takdirde, kararin kendisine bildirildigi tarihten itibaren bir ay içinde sermaye taahhüdünün diger ortaklarca ödenmis taksidi ile diger ortaklarin herbirinin o tarihe kadar ödemis olduklari paralara esit meblagi bir defada öder.
17'nci madde uyarinca devir yoluyla ortakliga alinanlar hariç olmak üzere daha sonra ortakliga kabul edileceklerden, yukaridaki fikrada belirtilen meblagin üzerinde para talep edilmesi, genel kurulun bu hususta karar almasi halinde mümkündür.
Yedek üye ve benzeri sekilde ortak kaydi yapilamaz. Bu amaçla para tahsil edilemez.
Ortak Sayisi
Madde 12- Kooperatifin ortak sayisi en az 7 kisidir. Ortak sayisi, arsa ve konut imkanlarina göre genel kurulca belirlenir.
Yönetim kurulu, genel kurulca kararlastirilan sayinin üzerinde ortak kaydedemez.
Ortakliktan Çikma
Madde 13- Her ortak, hesap senesi sonundan en az bir ay önce yönetim kuruluna yazi ile basvurmak suretiyle ortakliktan çikabilir. Yönetim kurulu bu hükme uygun olarak yapilacak istege ragmen, yazili basvurunun kooperatif kayitlarina giristen itibaren bir ay içinde kabulden kaçinirsa, ortak, çikma dilegini noter araciligi ile yönetim kurulunca bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çikma gerçeklesir.
Ortakliktan Çikarma
Madde 14- Durumlari asagida gösterilen hallerde uyanlar yönetim kurulu karari ile ortakliktan çikarilir.
1- 10'uncu maddede yazili ortaklik sartlarini kaybedenler,
2- Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter araciligi ile yapilacak ihtari takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getiremeyenlere yine ayni kurulca ikinci ihtar yapilir. Ikinci ihtari takip eden otuz gün içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler,
3- Kur'a çekimi sonunda kendilerine düsen konutlari kabul etmeyenler,
4- Tapuda kendi adlarina tescilinden önce konutlarinda yaptiklari tahribat veya tadilati yazili ihtara ragmen düzeltmeyenler,
5- Kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde isledikleri suçlardan dolayi mahkum olanlar.
Çikarma karari gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararin onayli örnegi, çikarilan ortaga teblig edilmek üzere 10 gün içinde notere tevdi edilir. Ortak, çikarma kararinin teblig tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davasi açabilir veya genel kurula itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter araciligi ile teblig ettirilecek bir yazi ile yapilir. Genel kurula itiraz edildigi takdirde, yönetim kurulunun çikarma karari aleyhine iptal davasi açilamaz. Itiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karsi iptal davasi hakki saklidir.
Üç aylik süre içinde genel kurula veya mahkemeye basvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çikarma karari kesinlesir.
Ortaklar, bu maddede gösterilmeyen sebepler ortakliktan çikarilamazlar.
Haklarindaki çikarma karari kesinlesmeyen ortaklarin yerine yeni ortak alinamaz. Bu kisilerin ortaklik hak ve yükümlülükleri, çikarma karari kesinlesinceye kadar devam eder.
Ortakligi Sona Erenlerle Hesaplasma
Madde 15- Devir disinda bir nedenle ortakligi sona erenlerin sermaye ve diger alacaklari, o yilin bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir.
Ancak ortakligi sona erenlerin yerine yeni ortak alinmasi halinde eski ortagin 21. madde uyarinca ödedigi gider taksitleri derhal geri verilir.
Ayrilan ortaklar kooperatifin yedek akçeleri üzerinde bir hak iddia edemezler.
Ortakligi sona erenlerin alacak ve haklari, bunlari isteyebilecekleri günden itibaren bes yil geçmekle zaman asimina ugrar.
Ölen Ortagin Durumu
Madde 16- Ferdi münasebete geçilmeden önce ölen ortagin kanuni mirasçilarinin üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirme halinde, ortaklik hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçilari lehine devam eder.
Mirasçilarin temsilci tayin etmemeleri veya ortakliga devam etmek istemeleri halinde, ölen ortagin alacak ve borçlari 15'inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir.
Ortakligin Devri
Madde 17- Ortaklik, yazili olarak yönetim kuruluna bildirilmek suretiyle 10'uncu maddedeki ortaklik sartlarini tasiyan kisilere devredilebilir.
Yönetim kurulu, bu sekilde ortakligi devralan kisiyi ortakliga kabulden kaçinamaz.
Devir halinde eski ortagin kooperatife karsi tüm hak ve yükümlülükleri yeni ortaga geçer, kooperatifçe, bu devir sebebiyle tarafindan ayrica bir ödeme bulunmalari istenemez.
Ortakliga Tekrar Girme
Madde 18 - Ortakligi sona erenler, ayrilma nedenlerinin ortadan kalkmasi halinde yeniden ortakliga kabul edilebilirler.
Bu anasözlesmenin 14'üncü maddesinin 5'inci bendi geregince çikarilanlar kooperatife tekrar alinamazlar.
Ortaklik Senedi
Madde 19 - Her ortagin üyelik haklarinin, ada yazili ortaklik senedi ile temsil olunmasi sarttir. Bu senede kooperatifin ünvani, sahibinin adi ve soyadi, is ve konut adresi, kooperatife girdigi ve çiktigi tarihler yazilir. Bu hususlar, senet sahibi ile kooperatifi temsile yetkili olan kimseler tarafindan imzalanir. Ortagin yatirdigi veya çektigi paralar tarih sirasiyla kaydedilir. Bu kayitlar kooperatifin ödedigi paralara ait ise ortak imza eder. Imzali ortak senedi makbuz hükmündedir. Mezkur senet anasözlesmeyi ihtiva etmek sartiyla ortaklik cüzdani seklinde de düzenlenebilir. Ortaklik senetleri kiymetli evrak niteliginde olmayip sadece ispat vesikasi hükmündedir.
Ortaklarin Sahsi Sorumluluklari
Madde 20- Her ortak, kooperatifin borçlarina karsi, taahhüt ettigi pay tutari kadar sorumludur.
Kooperatiften iliskisi kesilen ortagin sorumlulugu, ayrildigi tarihten itibaren iki yil devam eder.
Kooperatife giren her ortak, girisinden önce dogmus olan kooperatif borçlarindan dolayi diger ortaklar gibi sorumlu olur.
Yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin sorumluluklari hakkindaki hükümler saklidir.
Ortaklik Payi Disindaki Ödemeler
Madde 21- Ortaklar, taahhüt ve tediye ettikleri ortaklik payi bedelleri disinda, kooperatif amaçlarinin gerçeklesmesini saglamak üzere genel kurulca kararlastirilacak miktarlardaki, arsa, altyapi, insaat ve benzeri gider taksitlerini ödemek zorundadirlar. Bu kararlarda anasözlesmenin 33'üncü maddesinin 2'nci fikrasinda gösterilen nisap aranir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
KOOPERATIFIN ORGANLARI VE YÖNETIM
Kooperatifin Organlari
Madde 22- Kooperatifin organlari sunlardir:
1- Genel Kurul,
2- Yönetim Kurulu,
3- Denetim Kurulu.
1-GENEL KURUL
Görev Yetkileri
Madde 23- En yetkili organ olan Genel Kurulun görev ve yetkileri sunlardir:
1. Bilanço, bilanço hesaplarinin dökümü, gelir-gider farki hesaplari ile yönetim kurulu ve denetçiler tarafindan verilen raporlari inceleyerek kabul veya reddetmek,
2. Yönetim kurulu üyeleri ile denetim kurulu üyelerini seçmek, ibra etmek veya sorumluluklarina karar vermek, gerektiginde bunlari azletmek,
3. Yönetim ve denetim kurulu üyelerine verilecek aylik ücret, huzur hakki ve yolluk miktari ile bütçeyi görüserek karara baglamak,
4. Yönetim kurulu tarafindan verilen ortakliktan çikarma kararlarina yapilan itirazlari inceleyip karara baglamak,
5. Kanun, ana sözlesme ve iyi niyet esaslari ile genel kurul kararlarina aykiri oldugu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarinin iptal edilip edilmeyecegi konusunda karar vermek,
6. Ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve ödeme sartlari ile gecikme halinde uygulanacak esaslari tespit etmek,
7. Üst kurulusa girme karari vermek ve bu kurulusta görevlendirilecek temsilcileri seçmek,
8. Anasözlesmede yapilmasi öngörülen degisiklikler hakkinda karar vermek,
9. Gayrimenkul aliminda ve satiminda takip edilecek usul ve alinacak gayrimenkulün niteligini, yerini ve azami fiyatini, satilacak gayrimenkulün asgari fiyatini belirlemek,
10. Imalat ve insaat isleri yaptirilma yöntemini kararlastirmak,
11. Kooperatifin ortak sayisi ile yapilacak konut sayisini tesbit etmek,
12. Kooperatifin dagilmasi hakkinda karar vermek, tasfiye kurulunu seçmek,
13. Kanun ve ana sözlesme ile ilgili kurula taninmis olan diger konular hakkinda karar vermek,
Genel kurul, yukaridaki görev ve yetkilerini devir ve terk edemeyecegi gibi, kooperatifin amaçlari ile ilgili her türlü isler hakkinda da karar verebilir.
Oy Hakki ve Temsil
Madde 24- Bütün ortaklar genel kurula katilma hakkina sahiptir. Her ortak yalniz bir oya sahip olup, yazi ile izin verilmek suretiyle bir ortak diger bir ortagin oyunu kullanmak üzere temsilci tayin edebilir.
Ortak sayisi 1000'i geçtiginde her ortak en çok 9 olmak üzere birden fazla ortagi temsil edebilir.
Es ve birinci derece (ortagin; çocugu, anne ve babasi, esinin annesi ve babasi) akrabalar için temsilde ortaklik sarti aranmaz.
Yönetim kurulu baskan ve üyeleri ile kooperatifi temsile yetkili kilinan kimseler vekaleten oy kullanamazlar.
Yönetim kurulu baskan ve üyeleriyle kooperatifin islerinin görülmesine herhangi bir surette katilmis olanlar, yönetim kurulunun ibrasina ait kararlarda oylamaya katilamazlar. Bu hüküm denetçiler hakkinda uygulanmaz. Denetçiler kendi ibralarinda oy kullanamazlar.
Hiçbir ortak; kendisi, esi veya usul ve fürugu ile kooperatif arasinda ortaklik iliskileri disindaki sahsi bir ise veya uyusmazliga ait görüsmelerde oy kullanamaz.
Toplanti Sekilleri ve Zamani
Madde 25- Genel kurul, olagan veya olaganüstü olmak üzere iki sekilde toplanir.
Olagan genel kurul toplantisinin, her yilin ilk alti ayi içinde yapilmasi zorunludur.
Olaganüstü genel kurul, kooperatif islerinin ve ana sözlesme hükümlerinin gerektigi zaman ve surette toplanir.
Toplanti Yeri
Madde 26- Genel kurul, kooperatif merkezinin bulundugu yerde toplanir.
Çagriya Yetkili Organlar
Madde 27- Genel kurul, yönetim kurulunca toplantiya çagrilir.
Gerekli hallerde denetim kurulu, kooperatifin ortagi bulundugu üst birlik ve tasfiye memurlari genel kurulu toplantiya çagirma yetkisine sahiptirler.
Genel kurul yukaridaki sekilde toplanamadigi takdirde Sanayi ve Ticaret Bakanligi'nca toplantiya çagirilabilir.
Ayrica, 4 ortaktan az olmamak kaydiyla toplam ortak sayisinin 1/10'unun istegi halinde, genel kurul 10 gün içinde Yönetim Kurulu tarafindan toplantiya çagrilir.
Bu basvurunun, müstereken ve noter tebligati ile yapilmasi gerekir.
Yönetim kurulunca bu istegin zamaninda yerine getirilmemesi ve sirasiyla denetim kurulu, kooperatifin ortagi bulundugu üst birlik ile Sanayi ve Ticaret Bakanligi'na ayni sekilde yapilan basvurulardan da bir sonuç alinamamasi durumunda, istek sahipleri mahalli mahkemeye basvurarak genel kurul bizzat toplantiya çagirma izni alabilirler.
Çagrinin Sekli
Madde 28- Olagan ve olaganüstü toplantilara çagri; taahhütlü mektupla, ayrica gerektiginde gazete ile gazete olmayan yerlerde mahalli örf ve adete göre ilan yoluyla yapilir. Çagrinin sadece yazili olarak imza karsiliginda yapilmasi da mümkündür.
Çagrinin, toplanti gününden en az 30 gün önce ve en çok iki ay içinde yapilmasi, toplantinin gün ve saati ile yerinin ve gündem maddelerinin bildirilmesi zorunludur.
Çagrida, birinci toplantida çogunluk saglanamadigi takdirde yapilacak olan sonraki toplantilarin tarihi, saati ve yeri açiklanarak yeni bir bildirme gerek kalmaksizin bir defada ortaklara duyuru yapilabilir. Toplantilar arasinda, en az 7, en fazla 30 gün süre bulunmasi gerekir.
Sürelerin hesabina duyuru ve toplanti günleri hesaba katilmaz.
Anasözlesmenin degistirilmesi söz konusu ise, yapilacak duyuruda degistirilecek maddelerin numaralarinin yazilmasi ile yetinilir.
Bütün Ortaklarin Hazir Bulunmasi
Madde 29- Kooperatifin bütün ortaklarin veya temsilcilerinin hazir bulunmasi ve itirazin olmamasi halinde, genel kurul toplantilarina iliskin diger hükümler sakli kalmak sartiyla, toplantiya çagri hakkindaki hükümlere uyulmamis olsa da kararlar alinabilir. Ancak, kararlarin muteber olabilmesi için, toplantida Bakanlik temsilcisi bulundurulmasi hususunda gerekli islemlerin yapilmis olmasi sarttir.
Yukaridaki fikraya göre alinan kararlar, tüm ortaklar ve ortaklarin toplantida oy birligi ile seçecekleri temsilciler tarafindan imzalanacak bir tutanaga baglanir.
Bakanliga Müracaat ve Gönderilecek Belgeler
Madde 30- Genel Kurul tarihi ile yeri ve gündemi, toplantidan en az 15 gün önce, Ankara'da Sanayi ve Ticaret Bakanligi'na (Teskilatlandirma Genel Müdürlügü) diger illerde ise kooperatif merkezinin bulundugu yerdeki valilige (Il Sanayi ve Ticaret Müdürlügü) yazili olarak bildirilir.
Bu bildirme, Bakanlikça tespit edilen miktardaki temsilci ücretinin ilgili Maliye veznesine yatirildigini gösteren belge eklenerek toplantida temsilci bulundurulmasi talep edilir.
Gündem
Madde 31- Olagan genel kurul gündemine asagidaki hususlar yazilir:
1. Yönetim ve denetim kurullari tarafindan verilen raporlarin okunmasi,
2. Bilanço, envanter ve gelir-gider farki hesaplarinin incelenmesi, onanmasi veya reddi,
3. Yönetim kurulu ile denetim kurulu üyelerinin ibrasi,
4. Süresi biten yönetim ve denetim kurulu üyelerinin yerine yenilerinin seçilmesi,
5. Gelecek yilin bütçe ve çalisma programinin görüsülmesi ve karara baglanmasi,
6. Gerekli görülen diger hususlar,
Olaganüstü genel kurul gündemi, çagrinin amacina göre tayin ve tespit olunur. Dörtten az olmamak üzere ortaklarin en az 1/10'u tarafindan genel kurul toplanti tarihinden en az yirmi gün önce müstereken ve noter tebligati ile bildirilecek hususlarin gündeme konulmasi zorunludur.
Gündemde olmayan hususlar görüsülemez. Ancak, kooperatife kayitli ortaklarin en az 1/10'unun gündem maddelerinin görüsülmesine geçilmeden önce yazili teklifte bulunmamalari halinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelenmesinin ve ibranin geriye birakilmasi, çikan ve çikarilan ortaklar hakkinda karar alinmasi, genel kurulun yeni bir toplantiya çagrilmasi ve kanun, ana sözlesme ve iyi niyet esaslari ile genel kurul kararlarina aykiri oldugu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarinin iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, genel kurula katilanlarin yaridan bir fazlasinin kabulü ile gündeme alinir.
Ortak Cetvel
Madde 32- Yönetim kurulu; her genel kurul toplantisindan önce, tüm ortaklarin ortak numaralari, isim ve ikametgahlari ile, asaleten ve vekaleten imzalanacak yerleri gösterir. Yönetim kurulunca imzali bir ortaklar cetveli hazirlamakla yükümlüdür.
Bu cetvel, toplantiya katilanlar ise genel kurul baskan ve Bakanlik temsilcisi tarafindan isim yazilarak ayrica imzalanir.
Görüsme ve Karar Nisabi
Madde 33- Genel Kurulun toplanabilmesi ve gündemdeki konularin görüsülebilmesi için, kooperatife kayitli ortaklarin en az 1/4'ünün sahsen veya temsilen toplantida hazir bulunmasi sarttir. Ilk ve müteakip toplantilarinda ayni nisap aranir.
Genel kurulda kararlar, ortaklarin en az 1/4'ünün hazir olmasi sartiyla oylama sirasindaki mevcudun yaridan fazlasinin oyu ile alinir.
Ancak, kooperatifin dagilmasi, diger bir kooperatifle birlesmesi veya ana sözlesmede degisiklik yapilmasi ile ilgili kararlar cetvelinde imzasi bulunan 2/3 çogunlugu ile verilir.
Kamu kuruluslarindan alinan kredi miktarinin arttirilmasindan yararlanmak üzere alinacak kararlarda, ikinci fikra hükmü uygulanir.
Toplantinin Açilmasi ve Baskanlik Divani
Madde 34- Genel kurul toplantisi; Bakanlik temsilcisi bulundurulmasi hususunda usulüne uygun basvurunun ve 1163 Sayili Kooperatifler Kanunu'nun degisik 87'nci maddesine göre islem yapildiginin tespiti ile toplanti nisabinin saglanmasi üzerine ve çagriyi yapan organca yetkili kilinan kimseler tarafindan açilir. Müteakiben bir genel kurul baskani ile kararlastirilacak sayida sekreter üye ve gerektiginde oy toplayici üye seçilir.
Bu seçimde en çok oy alan adaylar seçilmis sayilir.
Genel kurul baskan ve üyelerinin, ortaklardan veya kooperatifin üst kuruluslarinin temsilcileri arasindan seçilmesi sarttir.
Oy Kullanmanin Sekli
Madde 35- Oylamalar el kaldirilmak suretiyle yapilir. Ancak, genel kurula katilanlarin yaridan fazlasinin talebi halinde gizli oya basvurulur.
Bilançonun Tasdiki ve Ibra
Madde 36- Bilançonun tasdikine dair olan genel kurul karari yönetim kurulu ile denetim kurulunun ibrasini da kapsar. Ancak, bilançoda bazi hususlar gösterilmemis veya bilanço yanlis olarak düzenlenmis ise bilançonun tasdiki ile bu organlar ibra edilmis olmazlar.
Denetim raporunun okunmasindan önce bilanço ile hesaplarin kabulü hakkinda verilen kararlar geçerli degildir.
Ibra edilmeyen yönetim ve denetim kurulu üyeleri, bu organlara ayni genel kurula tekrar seçilemezler.
Ibra edilmeyen yönetim kurulu aleyhine tazminat davasi açilabilmesi için, bu konuda genel kurulca karar verilmis olmasi gereklidir. Kooperatif denetçileri genel kurul karar tarihinden itibaren bir ay içinde dava açmaya mecburdur. Bu müddetin geçirilmesiyle dava hakki düsmez. Davanin reddi halinde, yönetim kurulu üyeleri tazminat talebinde bulunamazlar.
Kararlarin Tesiri
Madde 37- Kanun ve ana sözlesmeye uygun surette toplanmis genel kurulda alinan kararlar, toplantida bulunmayanlar veya aleyhte oy kullananlar hakkinda da geçerli ve baglayicidir.
Sermaye
Madde 7- Kooperatifin sermayesi, ortaklarin taahhüt ettikleri paylarin toplam tutarlarindan ibaret olup degiskendir. Ancak, sermayenin en az haddi 70.000 liradir. Kurulusta bu sermayenin tamaminin taahhüt edilmesi ve 1/4'ünün pesin ödenmesi zorunludur.
Ayni sermaye konamaz.
Paylar
Madde 8- Bir ortaklik payinin degeri 10.000 liradir. Ortaklar en çok 1.000 pay taahhüt edebilirler. Ancak her ortagin en az Bir pay taahhüt etmesi zorunludur.
Ortaklik paylari, bu anasözlesmenin 19'uncu maddesine göre düzenlenen ortaklik senedinde gösterilir. Senette temsil edilmeyen paylar 10.000 lira üzerinden itibar olunur.
Paylarin Ödenmesi
Madde 9- Ortaklarin taahhüt ettikleri pay bedellerinin en az 1/4'ü pesin, geri kalani ise yönetim kurulunca belli edilecek esit aylik taksitler halinde ve en fazla bir yil içinde ödenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ORTAKLIK ISLEMLERI
Ortaklik Sartlari
Madde 10- Kooperatife ortak olabilmek için asagidaki nitelik ve sartlarin varligi gereklidir.
1- Medeni haklari kullanma ehliyetine sahip gerçek kisi olmak,
2- Türkiye Cumhuriyeti vatandasi olmak ve yabanci uyruklu olmakla birlikte 2644 Sayili Tapu Kanunu veya yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre Türkiye'de gayrimenkul edinmesine imkan saglanmis kisilerden bulunmak,
3- 1163 Sayili Kooperatifler Kanunu'nun 9'uncu maddesinde sayilan tüzel kisilerden olmak.
Ortakliga Kabul
Madde 11- Gerekli sartlari tasiyip da, kooperatife ortak olmak isteyenler yazili olarak yönetim kuruluna basvururlar. Bu basvuruda, anasözlesmenin tüm hükümlerinin ve getirilen yükümlülüklerin kabul edildigi açikça belirtilir.
Ortakliga kabul yönetim kurulunun karari ile gerçeklesir.
Yönetim kurulu, ortaklar ile ortak olmak için basvuranlarin 10'uncu maddede gösterilen sartlari tasiyip tasimadigini arastirmak zorundadir.
Ortakliga kabul veya red karari, ilgiliye 15 gün içinde yazi ile bildirilir. Istekli, ortakliga alindigi takdirde, kararin kendisine bildirildigi tarihten itibaren bir ay içinde sermaye taahhüdünün diger ortaklarca ödenmis taksidi ile diger ortaklarin herbirinin o tarihe kadar ödemis olduklari paralara esit meblagi bir defada öder.
17'nci madde uyarinca devir yoluyla ortakliga alinanlar hariç olmak üzere daha sonra ortakliga kabul edileceklerden, yukaridaki fikrada belirtilen meblagin üzerinde para talep edilmesi, genel kurulun bu hususta karar almasi halinde mümkündür.
Yedek üye ve benzeri sekilde ortak kaydi yapilamaz. Bu amaçla para tahsil edilemez.
Ortak Sayisi
Madde 12- Kooperatifin ortak sayisi en az 7 kisidir. Ortak sayisi, arsa ve konut imkanlarina göre genel kurulca belirlenir.
Yönetim kurulu, genel kurulca kararlastirilan sayinin üzerinde ortak kaydedemez.
Ortakliktan Çikma
Madde 13- Her ortak, hesap senesi sonundan en az bir ay önce yönetim kuruluna yazi ile basvurmak suretiyle ortakliktan çikabilir. Yönetim kurulu bu hükme uygun olarak yapilacak istege ragmen, yazili basvurunun kooperatif kayitlarina giristen itibaren bir ay içinde kabulden kaçinirsa, ortak, çikma dilegini noter araciligi ile yönetim kurulunca bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çikma gerçeklesir.
Ortakliktan Çikarma
Madde 14- Durumlari asagida gösterilen hallerde uyanlar yönetim kurulu karari ile ortakliktan çikarilir.
1- 10'uncu maddede yazili ortaklik sartlarini kaybedenler,
2- Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter araciligi ile yapilacak ihtari takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getiremeyenlere yine ayni kurulca ikinci ihtar yapilir. Ikinci ihtari takip eden otuz gün içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler,
3- Kur'a çekimi sonunda kendilerine düsen konutlari kabul etmeyenler,
4- Tapuda kendi adlarina tescilinden önce konutlarinda yaptiklari tahribat veya tadilati yazili ihtara ragmen düzeltmeyenler,
5- Kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde isledikleri suçlardan dolayi mahkum olanlar.
Çikarma karari gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararin onayli örnegi, çikarilan ortaga teblig edilmek üzere 10 gün içinde notere tevdi edilir. Ortak, çikarma kararinin teblig tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davasi açabilir veya genel kurula itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter araciligi ile teblig ettirilecek bir yazi ile yapilir. Genel kurula itiraz edildigi takdirde, yönetim kurulunun çikarma karari aleyhine iptal davasi açilamaz. Itiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karsi iptal davasi hakki saklidir.
Üç aylik süre içinde genel kurula veya mahkemeye basvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çikarma karari kesinlesir.
Ortaklar, bu maddede gösterilmeyen sebepler ortakliktan çikarilamazlar.
Haklarindaki çikarma karari kesinlesmeyen ortaklarin yerine yeni ortak alinamaz. Bu kisilerin ortaklik hak ve yükümlülükleri, çikarma karari kesinlesinceye kadar devam eder.
Ortakligi Sona Erenlerle Hesaplasma
Madde 15- Devir disinda bir nedenle ortakligi sona erenlerin sermaye ve diger alacaklari, o yilin bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir.
Ancak ortakligi sona erenlerin yerine yeni ortak alinmasi halinde eski ortagin 21. madde uyarinca ödedigi gider taksitleri derhal geri verilir.
Ayrilan ortaklar kooperatifin yedek akçeleri üzerinde bir hak iddia edemezler.
Ortakligi sona erenlerin alacak ve haklari, bunlari isteyebilecekleri günden itibaren bes yil geçmekle zaman asimina ugrar.
Ölen Ortagin Durumu
Madde 16- Ferdi münasebete geçilmeden önce ölen ortagin kanuni mirasçilarinin üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirme halinde, ortaklik hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçilari lehine devam eder.
Mirasçilarin temsilci tayin etmemeleri veya ortakliga devam etmek istemeleri halinde, ölen ortagin alacak ve borçlari 15'inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir.
Ortakligin Devri
Madde 17- Ortaklik, yazili olarak yönetim kuruluna bildirilmek suretiyle 10'uncu maddedeki ortaklik sartlarini tasiyan kisilere devredilebilir.
Yönetim kurulu, bu sekilde ortakligi devralan kisiyi ortakliga kabulden kaçinamaz.
Devir halinde eski ortagin kooperatife karsi tüm hak ve yükümlülükleri yeni ortaga geçer, kooperatifçe, bu devir sebebiyle tarafindan ayrica bir ödeme bulunmalari istenemez.
Ortakliga Tekrar Girme
Madde 18 - Ortakligi sona erenler, ayrilma nedenlerinin ortadan kalkmasi halinde yeniden ortakliga kabul edilebilirler.
Bu anasözlesmenin 14'üncü maddesinin 5'inci bendi geregince çikarilanlar kooperatife tekrar alinamazlar.
Ortaklik Senedi
Madde 19 - Her ortagin üyelik haklarinin, ada yazili ortaklik senedi ile temsil olunmasi sarttir. Bu senede kooperatifin ünvani, sahibinin adi ve soyadi, is ve konut adresi, kooperatife girdigi ve çiktigi tarihler yazilir. Bu hususlar, senet sahibi ile kooperatifi temsile yetkili olan kimseler tarafindan imzalanir. Ortagin yatirdigi veya çektigi paralar tarih sirasiyla kaydedilir. Bu kayitlar kooperatifin ödedigi paralara ait ise ortak imza eder. Imzali ortak senedi makbuz hükmündedir. Mezkur senet anasözlesmeyi ihtiva etmek sartiyla ortaklik cüzdani seklinde de düzenlenebilir. Ortaklik senetleri kiymetli evrak niteliginde olmayip sadece ispat vesikasi hükmündedir.
Ortaklarin Sahsi Sorumluluklari
Madde 20- Her ortak, kooperatifin borçlarina karsi, taahhüt ettigi pay tutari kadar sorumludur.
Kooperatiften iliskisi kesilen ortagin sorumlulugu, ayrildigi tarihten itibaren iki yil devam eder.
Kooperatife giren her ortak, girisinden önce dogmus olan kooperatif borçlarindan dolayi diger ortaklar gibi sorumlu olur.
Yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin sorumluluklari hakkindaki hükümler saklidir.
Ortaklik Payi Disindaki Ödemeler
Madde 21- Ortaklar, taahhüt ve tediye ettikleri ortaklik payi bedelleri disinda, kooperatif amaçlarinin gerçeklesmesini saglamak üzere genel kurulca kararlastirilacak miktarlardaki, arsa, altyapi, insaat ve benzeri gider taksitlerini ödemek zorundadirlar. Bu kararlarda anasözlesmenin 33'üncü maddesinin 2'nci fikrasinda gösterilen nisap aranir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
KOOPERATIFIN ORGANLARI VE YÖNETIM
Kooperatifin Organlari
Madde 22- Kooperatifin organlari sunlardir:
1- Genel Kurul,
2- Yönetim Kurulu,
3- Denetim Kurulu.
1-GENEL KURUL
Görev Yetkileri
Madde 23- En yetkili organ olan Genel Kurulun görev ve yetkileri sunlardir:
1. Bilanço, bilanço hesaplarinin dökümü, gelir-gider farki hesaplari ile yönetim kurulu ve denetçiler tarafindan verilen raporlari inceleyerek kabul veya reddetmek,
2. Yönetim kurulu üyeleri ile denetim kurulu üyelerini seçmek, ibra etmek veya sorumluluklarina karar vermek, gerektiginde bunlari azletmek,
3. Yönetim ve denetim kurulu üyelerine verilecek aylik ücret, huzur hakki ve yolluk miktari ile bütçeyi görüserek karara baglamak,
4. Yönetim kurulu tarafindan verilen ortakliktan çikarma kararlarina yapilan itirazlari inceleyip karara baglamak,
5. Kanun, ana sözlesme ve iyi niyet esaslari ile genel kurul kararlarina aykiri oldugu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarinin iptal edilip edilmeyecegi konusunda karar vermek,
6. Ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve ödeme sartlari ile gecikme halinde uygulanacak esaslari tespit etmek,
7. Üst kurulusa girme karari vermek ve bu kurulusta görevlendirilecek temsilcileri seçmek,
8. Anasözlesmede yapilmasi öngörülen degisiklikler hakkinda karar vermek,
9. Gayrimenkul aliminda ve satiminda takip edilecek usul ve alinacak gayrimenkulün niteligini, yerini ve azami fiyatini, satilacak gayrimenkulün asgari fiyatini belirlemek,
10. Imalat ve insaat isleri yaptirilma yöntemini kararlastirmak,
11. Kooperatifin ortak sayisi ile yapilacak konut sayisini tesbit etmek,
12. Kooperatifin dagilmasi hakkinda karar vermek, tasfiye kurulunu seçmek,
13. Kanun ve ana sözlesme ile ilgili kurula taninmis olan diger konular hakkinda karar vermek,
Genel kurul, yukaridaki görev ve yetkilerini devir ve terk edemeyecegi gibi, kooperatifin amaçlari ile ilgili her türlü isler hakkinda da karar verebilir.
Oy Hakki ve Temsil
Madde 24- Bütün ortaklar genel kurula katilma hakkina sahiptir. Her ortak yalniz bir oya sahip olup, yazi ile izin verilmek suretiyle bir ortak diger bir ortagin oyunu kullanmak üzere temsilci tayin edebilir.
Ortak sayisi 1000'i geçtiginde her ortak en çok 9 olmak üzere birden fazla ortagi temsil edebilir.
Es ve birinci derece (ortagin; çocugu, anne ve babasi, esinin annesi ve babasi) akrabalar için temsilde ortaklik sarti aranmaz.
Yönetim kurulu baskan ve üyeleri ile kooperatifi temsile yetkili kilinan kimseler vekaleten oy kullanamazlar.
Yönetim kurulu baskan ve üyeleriyle kooperatifin islerinin görülmesine herhangi bir surette katilmis olanlar, yönetim kurulunun ibrasina ait kararlarda oylamaya katilamazlar. Bu hüküm denetçiler hakkinda uygulanmaz. Denetçiler kendi ibralarinda oy kullanamazlar.
Hiçbir ortak; kendisi, esi veya usul ve fürugu ile kooperatif arasinda ortaklik iliskileri disindaki sahsi bir ise veya uyusmazliga ait görüsmelerde oy kullanamaz.
Toplanti Sekilleri ve Zamani
Madde 25- Genel kurul, olagan veya olaganüstü olmak üzere iki sekilde toplanir.
Olagan genel kurul toplantisinin, her yilin ilk alti ayi içinde yapilmasi zorunludur.
Olaganüstü genel kurul, kooperatif islerinin ve ana sözlesme hükümlerinin gerektigi zaman ve surette toplanir.
Toplanti Yeri
Madde 26- Genel kurul, kooperatif merkezinin bulundugu yerde toplanir.
Çagriya Yetkili Organlar
Madde 27- Genel kurul, yönetim kurulunca toplantiya çagrilir.
Gerekli hallerde denetim kurulu, kooperatifin ortagi bulundugu üst birlik ve tasfiye memurlari genel kurulu toplantiya çagirma yetkisine sahiptirler.
Genel kurul yukaridaki sekilde toplanamadigi takdirde Sanayi ve Ticaret Bakanligi'nca toplantiya çagirilabilir.
Ayrica, 4 ortaktan az olmamak kaydiyla toplam ortak sayisinin 1/10'unun istegi halinde, genel kurul 10 gün içinde Yönetim Kurulu tarafindan toplantiya çagrilir.
Bu basvurunun, müstereken ve noter tebligati ile yapilmasi gerekir.
Yönetim kurulunca bu istegin zamaninda yerine getirilmemesi ve sirasiyla denetim kurulu, kooperatifin ortagi bulundugu üst birlik ile Sanayi ve Ticaret Bakanligi'na ayni sekilde yapilan basvurulardan da bir sonuç alinamamasi durumunda, istek sahipleri mahalli mahkemeye basvurarak genel kurul bizzat toplantiya çagirma izni alabilirler.
Çagrinin Sekli
Madde 28- Olagan ve olaganüstü toplantilara çagri; taahhütlü mektupla, ayrica gerektiginde gazete ile gazete olmayan yerlerde mahalli örf ve adete göre ilan yoluyla yapilir. Çagrinin sadece yazili olarak imza karsiliginda yapilmasi da mümkündür.
Çagrinin, toplanti gününden en az 30 gün önce ve en çok iki ay içinde yapilmasi, toplantinin gün ve saati ile yerinin ve gündem maddelerinin bildirilmesi zorunludur.
Çagrida, birinci toplantida çogunluk saglanamadigi takdirde yapilacak olan sonraki toplantilarin tarihi, saati ve yeri açiklanarak yeni bir bildirme gerek kalmaksizin bir defada ortaklara duyuru yapilabilir. Toplantilar arasinda, en az 7, en fazla 30 gün süre bulunmasi gerekir.
Sürelerin hesabina duyuru ve toplanti günleri hesaba katilmaz.
Anasözlesmenin degistirilmesi söz konusu ise, yapilacak duyuruda degistirilecek maddelerin numaralarinin yazilmasi ile yetinilir.
Bütün Ortaklarin Hazir Bulunmasi
Madde 29- Kooperatifin bütün ortaklarin veya temsilcilerinin hazir bulunmasi ve itirazin olmamasi halinde, genel kurul toplantilarina iliskin diger hükümler sakli kalmak sartiyla, toplantiya çagri hakkindaki hükümlere uyulmamis olsa da kararlar alinabilir. Ancak, kararlarin muteber olabilmesi için, toplantida Bakanlik temsilcisi bulundurulmasi hususunda gerekli islemlerin yapilmis olmasi sarttir.
Yukaridaki fikraya göre alinan kararlar, tüm ortaklar ve ortaklarin toplantida oy birligi ile seçecekleri temsilciler tarafindan imzalanacak bir tutanaga baglanir.
Bakanliga Müracaat ve Gönderilecek Belgeler
Madde 30- Genel Kurul tarihi ile yeri ve gündemi, toplantidan en az 15 gün önce, Ankara'da Sanayi ve Ticaret Bakanligi'na (Teskilatlandirma Genel Müdürlügü) diger illerde ise kooperatif merkezinin bulundugu yerdeki valilige (Il Sanayi ve Ticaret Müdürlügü) yazili olarak bildirilir.
Bu bildirme, Bakanlikça tespit edilen miktardaki temsilci ücretinin ilgili Maliye veznesine yatirildigini gösteren belge eklenerek toplantida temsilci bulundurulmasi talep edilir.
Gündem
Madde 31- Olagan genel kurul gündemine asagidaki hususlar yazilir:
1. Yönetim ve denetim kurullari tarafindan verilen raporlarin okunmasi,
2. Bilanço, envanter ve gelir-gider farki hesaplarinin incelenmesi, onanmasi veya reddi,
3. Yönetim kurulu ile denetim kurulu üyelerinin ibrasi,
4. Süresi biten yönetim ve denetim kurulu üyelerinin yerine yenilerinin seçilmesi,
5. Gelecek yilin bütçe ve çalisma programinin görüsülmesi ve karara baglanmasi,
6. Gerekli görülen diger hususlar,
Olaganüstü genel kurul gündemi, çagrinin amacina göre tayin ve tespit olunur. Dörtten az olmamak üzere ortaklarin en az 1/10'u tarafindan genel kurul toplanti tarihinden en az yirmi gün önce müstereken ve noter tebligati ile bildirilecek hususlarin gündeme konulmasi zorunludur.
Gündemde olmayan hususlar görüsülemez. Ancak, kooperatife kayitli ortaklarin en az 1/10'unun gündem maddelerinin görüsülmesine geçilmeden önce yazili teklifte bulunmamalari halinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelenmesinin ve ibranin geriye birakilmasi, çikan ve çikarilan ortaklar hakkinda karar alinmasi, genel kurulun yeni bir toplantiya çagrilmasi ve kanun, ana sözlesme ve iyi niyet esaslari ile genel kurul kararlarina aykiri oldugu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarinin iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, genel kurula katilanlarin yaridan bir fazlasinin kabulü ile gündeme alinir.
Ortak Cetvel
Madde 32- Yönetim kurulu; her genel kurul toplantisindan önce, tüm ortaklarin ortak numaralari, isim ve ikametgahlari ile, asaleten ve vekaleten imzalanacak yerleri gösterir. Yönetim kurulunca imzali bir ortaklar cetveli hazirlamakla yükümlüdür.
Bu cetvel, toplantiya katilanlar ise genel kurul baskan ve Bakanlik temsilcisi tarafindan isim yazilarak ayrica imzalanir.
Görüsme ve Karar Nisabi
Madde 33- Genel Kurulun toplanabilmesi ve gündemdeki konularin görüsülebilmesi için, kooperatife kayitli ortaklarin en az 1/4'ünün sahsen veya temsilen toplantida hazir bulunmasi sarttir. Ilk ve müteakip toplantilarinda ayni nisap aranir.
Genel kurulda kararlar, ortaklarin en az 1/4'ünün hazir olmasi sartiyla oylama sirasindaki mevcudun yaridan fazlasinin oyu ile alinir.
Ancak, kooperatifin dagilmasi, diger bir kooperatifle birlesmesi veya ana sözlesmede degisiklik yapilmasi ile ilgili kararlar cetvelinde imzasi bulunan 2/3 çogunlugu ile verilir.
Kamu kuruluslarindan alinan kredi miktarinin arttirilmasindan yararlanmak üzere alinacak kararlarda, ikinci fikra hükmü uygulanir.
Toplantinin Açilmasi ve Baskanlik Divani
Madde 34- Genel kurul toplantisi; Bakanlik temsilcisi bulundurulmasi hususunda usulüne uygun basvurunun ve 1163 Sayili Kooperatifler Kanunu'nun degisik 87'nci maddesine göre islem yapildiginin tespiti ile toplanti nisabinin saglanmasi üzerine ve çagriyi yapan organca yetkili kilinan kimseler tarafindan açilir. Müteakiben bir genel kurul baskani ile kararlastirilacak sayida sekreter üye ve gerektiginde oy toplayici üye seçilir.
Bu seçimde en çok oy alan adaylar seçilmis sayilir.
Genel kurul baskan ve üyelerinin, ortaklardan veya kooperatifin üst kuruluslarinin temsilcileri arasindan seçilmesi sarttir.
Oy Kullanmanin Sekli
Madde 35- Oylamalar el kaldirilmak suretiyle yapilir. Ancak, genel kurula katilanlarin yaridan fazlasinin talebi halinde gizli oya basvurulur.
Bilançonun Tasdiki ve Ibra
Madde 36- Bilançonun tasdikine dair olan genel kurul karari yönetim kurulu ile denetim kurulunun ibrasini da kapsar. Ancak, bilançoda bazi hususlar gösterilmemis veya bilanço yanlis olarak düzenlenmis ise bilançonun tasdiki ile bu organlar ibra edilmis olmazlar.
Denetim raporunun okunmasindan önce bilanço ile hesaplarin kabulü hakkinda verilen kararlar geçerli degildir.
Ibra edilmeyen yönetim ve denetim kurulu üyeleri, bu organlara ayni genel kurula tekrar seçilemezler.
Ibra edilmeyen yönetim kurulu aleyhine tazminat davasi açilabilmesi için, bu konuda genel kurulca karar verilmis olmasi gereklidir. Kooperatif denetçileri genel kurul karar tarihinden itibaren bir ay içinde dava açmaya mecburdur. Bu müddetin geçirilmesiyle dava hakki düsmez. Davanin reddi halinde, yönetim kurulu üyeleri tazminat talebinde bulunamazlar.
Kararlarin Tesiri
Madde 37- Kanun ve ana sözlesmeye uygun surette toplanmis genel kurulda alinan kararlar, toplantida bulunmayanlar veya aleyhte oy kullananlar hakkinda da geçerli ve baglayicidir.
Kararlarin Iptali
Madde 38- Asagida yazili kimseler kanuna, ana sözlesme hükümlerine ve iyi niyet esaslarina aykiri oldugu iddiasiyla genel kurul kararlari aleyhine, toplantiyi izleyen günden baslamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulundugu yerdeki mahkemeye basvurabilirler.
1. Toplantida hazir bulunup da kararlara muhalif kalarak keyfiyeti tutanaga geçirten veya oyunu kullanmasina haksiz olarak müsaade edilmeyen yahut toplantiya çagrinin usulü dairesinde yapilmadigini veyahut gündemin geregi gibi ilan veya teblig edilmedigini yahut da genel kurul toplantisinda katilmaya yetkili olmayan kimselerin karara katilmis bulunduklarini iddia eden pay sahipleri;
2. Yönetim kurulu;
3. Kararlarin yerine getirilmesi yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin sahsi sorumluluklarini mucip oldugu takdirde bunlarin her biri.
Bozma davasinin açildigi ve durusmanin yapilacagi gün, yönetim kurulu tarafindan usulen ilan olunur.
Bir kararin bozulmasi, bütün ortaklar için hüküm ifade eder. Bozma kararinin kesinlesmesi halinde, bu husustaki ilam tescil ve ilan ettirilir.
Genel Kurul Tutanagi
Madde 39- Genel kurul toplantilarinin muteber olmasi için, ortaklar tarafindan yapilan beyanlar ile muhalif kalanlarin muhalefet sebeplerini, yapilan seçimler ile verilen kararlari içeren bir tutanak düzenlenir. Bu tutanakta, toplantiya asaleten ve vekaleten katilanlarin sayisi ile kullanilan oy sayisi ayrica gösterilir.
Genel kurul tutanaginin alti, genel kurul baskan ve üyeleri ile Bakanlik temsilcisi tarafindan imzalanir.
Genel Kurul Kararlarinin Tescil ve Ilani
Madde 40- Toplantiya çagrinin usulüne uygun yapildigini gösteren belgeler ile ortaklar cetveli ve genel kurul tutanagi toplanti tarihinden itibaren 15 gün içinde Ticaret Sicili Memurlugu'na verilmekle birlikte gerekli tescil ve ilan islemi yaptirilir.
Bakanliga Gönderilecek Belgeler
Madde 41- Toplanti gününden itibaren en geç bir ay içinde, yönetim ve denetim kurullari raporlari ile bilanço ve gelir-gider cetvelleri, genel kurul toplanti tutanagi ile ortaklar cetvelinin ve istenebilecek diger belgelerin onayli birer örnegi, kooperatifin ticaret siciline tescil edildigi yerdeki Il Sanayi ve Ticaret Müdürlügü'ne tevdi edilir.
2- YÖNETIM KURULU
Seçimi ve Süresi
Madde 42- Yönetim Kurulu, genel kurulca en az bir, en çok dört yil için seçilir ve en az üç üyeden olusur. Genel kurulca böyle bir süre tespiti yapilmamasi halinde bir yil için seçilmis sayilir.
Yönetim kuruluna seçilen üye sayisi kadar da yedek üye seçilir.
Yönetim kurulunun asil ve yedek üyeleri, genel kurulda en çok oy alanlar arasindan sira ile belirlenir. Oylarda esitlik halinde kur'aya basvurulur.
Süresi sona eren üyeler yeniden seçilebilir. Genel kurul lüzum görürse yönetim kurulu üyelerini her zaman degistirebilir.
Seçilme Sartlari
Madde 43- Yönetim kurulu üyelerine asagidaki sartlar aranir:
1. Kooperatif ortagi olmak ve medeni haklari kullanma ehliyetine sahip bulunmak,
2. Türk vatandasi olmak,
3. Baska bir konut yapi kooperatifinde yönetim kurulu üyesi olmamak,
4. Türk Ceza Kanunu'nun zimmet, ihtilas, irtikap, rüsvet, görevi kötüye kullanma, sahtekarlik, hirsizlik, dolandiricilik, hileli iflas, emniyeti suistimal ve Devletin sahsiyetine karsi islenen suçlara iliskin hükümleri ile 1163 Sayili Kooperatifler Kanunu'na göre mahkum olmak,
5. Ayni zamanda kooperatifte denetçi olmamak,
Yönetim kurulu üyeligine seçilen tüzel kisiler, yukaridaki sartlari tasiyan gerçek kisiler vasitasiyla temsil edilirler.
Seçilme sartlari denetim kurulu tarafindan arastirilir. Bu sartlari tasimadiklari halde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir.
Haklarinda yukaridaki suçlarla ilgili olarak kamu davasi açilmis olanlarin görevleri ilk genel kurul toplantisina kadar devam etmekle beraber, yönetim kurulunca bu durumdaki üyelerin genel kurulca azli veya göreve devami hakkinda karar alinmak üzere yapilacak ilk genel kurul gündemine madde konulur.
Görev ve Yetkiler
Madde 44- Yönetim kurulu, kanun ve ana sözlesme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organidir.
Yönetim kurulunun baslica görev ve yetkileri sunlardir:
1. Kooperatifin amaçlarina, ortaklarin menfaatlerine ve genel kurulca belirlenen esaslara uygun arsa bulmak, arsa alimina iliskin islemleri yürütmek, arsayi tapu devri veya tapuya serh verdirilecek satis vaadi sözlesmesi ile satin almak, imar plani ile arsalarin parselasyonunu yaptirmak,
2. Yillik bilanço ile gelir-gider hesabinin hazirlanmasini saglamak,
3. Ortaklar ile ortak olmak için basvuranlarin ana sözlesmede belirtilen sartlari tasiyip tasimadiklarini arastirmak,
4. Alinan arsada yaptirilacak konutlar ve diger tesisler için gerekli plan, proje ve haritalar yaptirmak, kooperatifin amaçlarinin gerçeklestirilmesinde kullanilmak üzere ilgili kuruluslardan borç para almak,
5. Kredi alma islerinde, kooperatife kredi açacak müesseselere olan taahhüt ve vecibelerinden ortaklari haberdar etmek,
6. Satin alinacak arsa ile bunlar üzerinde yapilacak konutlarin bedellerini gerek sermaye mevcudundan, gerekse ortaklarin veya kredi kuruluslarinin verdikleri paralardan ödemek,
7. Kooperatife yapilan bagislari kooperatif amacina uygun islerde kullanmak,
8. Bakanlikça istenecek her türlü evrak ve vesaiki ibraz etmek, bilgi vermek ve denetim için gönderilen yetkili elemanlara gerekli kolayligi göstermek,
9. Kooperatifi resmi dairelerde, mahkemelerde ve üçüncü sahislara karsi temsil etmek,
10. Ibra etmek, dava açmak, sulh olmak veya davadan vazgeçmek,
11.Genel kuruldan karar almak sarti ile kooperatifin tasinir ve tasinmaz mallarini satmak, rehine koymak veya mülkiyetlerini aktarmak,
12. Dogacak sorumluluk yönetim kuruluna ait olmak üzere, kendi ortaklari arasindan veya hariçten bir veya birkaç kisiyi kooperatifi ilzam edecek tasarruflarda bulunmaya veya muayyen islerde kooperatifi temsil etmeye yetkili kilmak,
13. Kamu kaynakli kredi kullanimi için kooperatif gayrimenkullerini ipotek ettirmek,
Görev Bölümü ve Toplantilar
Madde 45- Yönetim kurulu üyeleri; seçimi takiben yapacaklari ilk toplantida aralarindan bir baskan, bir ikinci baskan, geregine göre de birer katip ve muhasip üye seçerek görev bölümü yaparlar.
Yönetim kurulu, baskanin bulunmadigi zamanda ikinci baskanin çagrisi ile toplanir. Toplanti en az ayda bir defa ve en az yaridan fazla üyelerin katilmasiyla yapilir. Kararlar toplantida bulunanlarin çogunlugu ile verilir. Üyelerin esitligi halinde keyfiyet gelecek toplantiya birakilir. Onda da esitlik halinde söz konusu teklif reddedilmis sayilir.
Toplantilarda bulunmayan üyeleri temsilen oy kullanilamaz. Üyeler, sahsi menfaatlerini ilgilendiren hususlarin görüsülmesi sirasinda toplantiya katilamazlar.
Özürsüz olarak üst üste üç toplantida hazir bulunmayan üye çekilmis sayilir. Toplantilar kooperatif merkezinde yapilir. Ancak, üyelerin çogunlugunun tasvibi ile baska herhangi bir yerde de yapilabilir.
Alinan kararlar tarih ve numara sirasiyla yönetim kurulu karar defterlerine islenir. Tüm üyelerin isimleri kararin bas tarafina yazilir ve alt tarafi toplantiya katilanlarca isim yazilarak imzalanir.
Verilen karara karsi olanlarla çekimser kalan üyeler, karsi olma veya çekimser kalma sebeplerini kararin altina yazarak imzalarlar.
Kooperatifin Temsil ve Ilzami
Madde 46- Kooperatif adina düzenlenecek evrakin muteber olmasi veya kooperatifi ilzami için, kooperatif unvani altinda temsile olanlardan ikisinin imzasi gerekir.
Yönetim kurulu, kooperatifi temsil ve kooperatif adina imza atmaya yetkili sahislara kararla tespit eder ve bu kararin noterlikçe onaylanmis bir sureti, imzalarla birlikte tescil edilmek üzere Ticaret Sicil Memurlugu'na verilir.
Gerektiginde, yukaridaki fikra hükmüne göre hareket edilerek imza yetkisine sahip kimseler degistirilebilir.
Üyeligin Bosalmasi
Madde 47- Yönetim kurulu üyeleri, istifa etmek suretiyle her zaman çekebilirler. Herhangi bir sebeple yönetim kurulu üyeliginin bosalmasi halinde, yönetim kurulunca aldiklari oy sirasina göre yedek üyeler çagrilir. Esit oy alanlar arasinda kur'a çekilir.
Yönetim kurulu toplanti nisabini kaybederse bosalan yönetim kurulu üyeliklerine denetim kurulu tarafindan geciktirilmeksizin yeteri kadar yedek üye çagrilir.
Yedek üyelerle de yönetim kurulunun tamamlanmamasi halinde, eger yönetim kurulu toplanti nisabini kaybetmemisse, T. Ticaret Kanunu'nun 315'inci maddesinin birinci fikrasina göre hareket olunur. Yönetim kurulu toplanti nisabinin altina düsmüsse, denetim kurulu tarafindan seçimler yapilmak üzere derhal genel kurul toplantiya çagrilir.
Sorumluluk ve Yasak Muameleler
Madde 48- Yönetim kurulu, kooperatif islerinin yönetimi için gereken titizligi gösterir ve kooperatifin basarisi ve gelisme yolunda bütün gayretini sarf eder.
Üyeler, yönetim kurulundaki faaliyetleri sirasinda ögrendikleri ticaret veya isletme sirlarini saklamakla yükümlüdürler.
Yönetim kurulu, gerekli defter ve belgeler ile genel kurul evraklarinin ve ortak listelerinin muntazam hazirlanip, tutulup, saklanmasindan ve gelir-gider hesabi ile yillik bilançonun kanuni hükümlere uygun olarak hazirlanip incelenmek üzere denetçilere verilmesinden sorumludur.
Yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif memurlari ortaklik islemleri disinda kendisi veya baskasi namina, bizzat veya dolayli olarak kooperatifle kooperatif konusuna giren bir ticari muamele yapamaz.
Yönetim kurulu üyeleri ve temsile yetkili sahislar, genel kurulun devredemeyecegi yetkilerini kullanamaz.
Yönetim kurulu üyeleri, kendi kusurlarindan ileri gelen zararlardan müteselsilen sorumlu olup, kooperatife tanzim etmekle yükümlüdürler.
Kusurlu olmadigi ispat eden üyeler ile, karara muhalif kalip durumu hemen denetim kuruluna yazili olarak bildiren veya özürlü nedeniyle toplantida hazir bulunmayan üyeler sorumluluktan kurtulurlar.
Görevi sona eren üyenin is gördügü zamana ait sorumlulugu ayrilis tarihinden itibaren bes yil devam eder.
Yönetim Kurulu Üyelerinin Ücretleri
Madde 49- Yönetim kurulu baskan ve üyeleri ile murahhas üyelere bu sifatla
yapacaklari hizmet için aylik ücret veya katilacaklari her toplanti için bir huzur hakki ve yapacaklari görev seyahatleri için yolluk ödenir. Ödemenin miktar ve sekli genel kurulca kararlastirilir.
Yönetim kurulu üyelerine, genel kurulca kararlastirilan yukaridaki nev'i ve miktarlarin disinda hiçbir ödeme yapilamaz.
Murahhas Üye
Madde 50- Yönetim kurulu karari ile, üyelerden bir veya birkaçi kooperatifi temsil yetkisi haiz murahhas üye seçilebilir.
Murahhas üyelerin seçilmesi ve degistirilmesi ticaret siciline tescil ettirilir.
Müdür ve Diger Personel
Madde 51- Yönetim kurulu, kooperatifin mali ve idari islerini yürütmek üzere kendi arasindan veya hariçten bir müdür ile kooperatif islerinin gerekli kildigi diger personeli istihdam edebilir. Bunlar kendi kusurlarindan ileri gelen zararlardan sorumludur.
Istihdam edilecek personelin nitelik ve görevleri yönetim kurulu karari ile belirlenir.
Bütçede belirtilmek sarti ile bu personele yönetim kurulunca tespit edilecek ücret verilir.
3- DENETIM KURULU
Seçimi ve Süresi
Madde 52- Genel Kurulca, en az bir yil için ortaklar arasindan veya disaridan en az iki veya daha fazla denetim kurulu üyesi ile bir o kadar da yedegi seçilir. Genel kurulca süre tespiti yapilmamasi halinde bir yil için seçilmis sayilir. Süreleri biten üyeler tekrar seçilebilir.
Bu ana sözlesmenin 42'nci maddesinin 3'üncü ve 4'üncü fikralari hükümleri Denetim kuruluna üye seçiminde de uygulanir.
Seçilme Sartlari
Madde 53- Denetim kurulu üyelerine asagidaki sartlar aranir:
1. Türk vatandasi olmak ve medeni haklari kullanma ehliyetine sahip bulunmak,
2. Türk Ceza Kanunu'nun zimmet, ihtilas, irtikap, rüsvet, görevi suistimal sahtekarlik, hirsizlik, dolandiricilik, hileli iflas, emniyeti suistimal ve Devletin sahsiyetine karsi suçlara iliskin hükümler ile Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre mahkum olmak,
Ayni zamanda kooperatifte yönetim kurulu üyesi, kooperatif personeli veya yönetim kurulu üyeleriyle üçüncü derece dahil kan ve sihri hisim (kendisinin ve esinin, anne, baba, çocuk, büyükanne, büyükbaba, torun, amca, hala, dayi, teyze, kardes, kardes çocugu) olmamak, yönetim kurulu üyeleriyle aralarinda is ortakligi bulunmamak.
Görev ve Yetkileri
Madde 54- Denetim kurulunun baslica görevleri ve yetkileri sunlardir:
1. Yillik bilanço ve sonuç hesaplarini inceleyerek bu husustaki görüslerini birlikte veya tek basina genel kurula bir raporla bildirmek,
2. Kooperatif islemlerinden bilgi edilmek ve gerekli kayitlarin düzenli olarak tutulmasini saglamak amaciyla en az üç ayda bir defa kooperatifin defterlerini incelemek,
3. En az üç ayda bir defa kooperatifin nakit mevcudu ile menkul degerlerini kontrol etmek,
4. Bütçe bilanço ve gelir-gider cetvelini denetlemek,
5. Yönetim kurulunun ihmali halinde genel kurulu olagan veya olaganüstü toplantiya davet etmek,
6. Yönetim kurulu üyelerinin kanun ve ana sözlesme hükümleri ile iyi niyet esaslarina uygun davranmalarina nezaret etmek,
7. Yönetim kurulu üyelerinin gerekli sartlari tasiyip tasimadiklarini arastirmak, toplanti nisabinin kaybedilmesi halinde bosalan bu üyeliklere geciktirmeksizin yeteri kadar yedek üye çagirmak,
8. Alinan arsaya iliskin proje, altyapi ve insaat islerinin usulüne uygun yürütülmesini teminen bunlarla ilgili hesap ve islemleri denetlemek,
9. Kooperatif ortaklarinin, yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif personeli hakkinda sikayetlerini incelemek ve inceleme sonucu yillik raporunda açiklamak,
10. Uygun gördükleri teklifleri yönetim kurulu ve genel kurul toplantilari gündemlerine koydurmak,
Denetim kurulu üyeleri, görevleri çerçevesinde islerin yürütülmesinde gördükleri noksanliklari, kanun ve ana sözlesmeye aykiri hareketleri bundan sorumlu olanlarin bagli bulunduklari organa ve gerekli hallerde ayni zamanda genel kurula haber vermekle yükümlüdürler.
Denetim kurulu üyeleri, kendilerine kanun ve ana sözlesme ile verilen görev ve yetkileri, gerektiginde tek basina da kullanabilirler.
Denetim kurulu üyeleri, yönetim ve genel kurul toplantilarina katilirlar. Ancak, yönetim kurulu toplantilarinda oy kullanamazlar.
Sorumluluk
Madde 55- Denetim kurulu üyeleri, kanun ve ana sözlesme ile kendilerine yükletilen görevleri hiç veya geregi gibi yapmamalarindan dogan zararlardan dolayi kusursuz olduklarini ispat etmedikçe müteselsilen sorumludurlar.
Bunlar, görevli sirasinda ögrendikleri ve açiklanmasinda kooperatif veya ortaklar için zarar umulan hususlari açiklayamazlar.
Ayrica, ortaklik islemleri disinda kendi sahislarini ilgilendiren hususlarda kooperatiflerle is yapamazlar.
Denetim Kurulu Üyeliginin Bosalmasi
Madde 56- Denetim kurulu üyeleri istifa etmek suretiyle her zaman görevlerinden çekilebilirler.
Kanun ve ana sözlesmede belirtilen sartlari tasimadiklari veya sonradan kaybettikleri anlasilanlarin üyelikleri kendiliginden sona erer.
Üyeligin herhangi bir nedenle bosalmasi halinde yerlerine en çok oy alan yedekleri geçer. Yedeklerle beraber üye sayisi genel kurulca belirlenen sayinin altina düstügü takdirde, mevcut üye veya üyeler ile genel kurula kadar görev yapmak üzere yerine birisini seçerler. Yedekler de dahil toptan bosalma olursa, T. Ticaret Kanunu'nun 351'inci maddesinin son cümlesine göre hareket edilir.
Denetim Kurulu Üyelerinin Ücretleri
Madde 57- Denetim kurulu üyelerine verilecek ücretin miktari ile ödeme sekli, genel kurul tarafindan tespit olunur.
BESINCI BÖLÜM
ARSA VE KONUTLAR
Arsa Alimi
Madde 58- Arsa aliminda takip edilecek usul ile alinacak arsanin niteligi, yeri ve azami fiyati genel kurulca tespit edilir.
Arsa aliminin, tapu devri veya tapuya serh verdirilecek bir satis vaadi sözlesmesiyle yapilmasi ve alinacak arsanin kooperatifin amacina uygun olmasi sarttir.
Yapilacak Konutlar ve Diger Tesislerin Belirlenmesi
Madde 59- Konutlar; arsa durumuna projeye, ortaklarin ihtiyaç ve tercihlerine göre degisik tip ve gruplar halinde planlanabilir. Yaptirilacak konutlar ile 61'inci maddede belirtilen genel hizmet tesislerinin sayi cins ve özellikleri, kooperatifin amacina ve ortaklarin ihtiyaçlarina uygun olarak genel kurulca belirlenir.
Bu belirleme sirasinda konutlarin gerek tip ve gruplar, gerekse diger özellikleri itibariyle, ortaklarin isteklerine göre dagitilmasi esasi da kararlastirilabilir.
Kooperatifçe, konut insaatlarinin devami sirasinda veya tamamlanmasindan sonra, degisik yer ve zamanlarda yeniden arsa alinmasi ve ortak kaydedilmesi seklinde faaliyette bulunulamaz.
Proje, Altyapi ve Insaat Isleri
Madde 60- Alinan arsaya iliskin proje, altyapi ve insaat islerinin yaptirilma usulü genel kurulca tespit edilir.
Yukaridaki islerin yaptirilmasinda; ihale veya emanet usulünden hangisinin uygulanacagi, ihale usulünün kabulü halinde bunun teklif usulü, açik teklif usulü, pazarlik usulü veya yarisma usulü suretiyle yürütülecegi, ihale komisyonunun nasil teskil edilecegi, emanet usulünün tercih edilmesi halinde ise emanet komisyonunun kimlerden olusturulacagi hususlari genel kurul kararlarinda belirtilir.
Sözü geçen islerin belirlenen usule, proje, sartname ve is programlarina göre yürütülüp sonuçlandirilmasindan yönetim kurulu üyeleri müteselsilen sorumlu olup, denetim kurulu üyeleri de buna iliskin hesap ve islemleri tetkik ve denetlemekle yükümlüdür.
Konut Bedellerinin Tesbiti
Madde 61- Arsa bedeli ile yapi masraflari ve yol, su, elektrik gibi müsterek tesis masraflari, okul, kütüphane, satis magazalari, bahçe ve spor alani gibi genel hizmet tesis bedellerinden her konuta düsecek olan miktar ile genel giderler ve yönetim masraflarindan ortaklara düsecek paylar hesaplanmak suretiyle konutlarin geçici maliyetleri bulunur. Bundan sonra yönetim kurulu karari ile olusturulacak en az üç kisilik bir teknik heyet tarafindan konutlarin yeri, yapi durumu ve sair özelliklerine göre kiymet takdir olunur.
Teknik heyet karari bir rapora baglanarak, tanzim tarihi ve imzalarin dogrulugu bakimindan noterce onandiktan sonra yönetim kuruluna tevdi edilir. Bu rapor, yönetim kurulunca, noter vasitasiyla, taahhütlü mektupla veya elden imza karsiliginda ortaklara teblig edilir. Ortaklar teblig tarihinden itibaren 15 gün içinde bu kiymetlere itiraz edebilirler. 15 günün geçmesi ile itiraz hakki kesin olarak düser. Itiraz edildigi takdirde, teknik heyet ile yönetim kurulunun kendi üyeleri arasindan birer, itirazda bulunan ortaklar tarafindan seçilecek bir kisiden olusan üç kisilik yeni bir kurul marifetiyle tekrar kiymet takdir olunur. Bu heyet tarafindan takdir olunan fark, geçici maliyet bedellerine eklenir veya bu bedelden indirilir. Geçici maliyet tespitinden sonra yapilan masraflar kesinlesen kiymet takdiriyle orantili olarak bölünerek kesin maliyet bulunur.
Itiraz taksitlerin ödenmesini geciktiremez. Her ortak kendisine düsen konutu kesin maliyet bedeli üzerinden kabule mecburdur. Ortaklar, yönetim kuruluna yazi ile bilgi vermek sarti ile kendilerine düsen konutlari, diger ortaklarin konutlari ile degistirebilirler.
Konutlarin Ortaklara Dagitimi
Madde 62- Konutlar, maliyet bedelleri kesinlestikten sonra ortaklar veya temsilcilerinin katilimiyla noter önünde çekilecek kur'a ile dagitilir.
Ancak, 59'uncu maddenin 21'nci fikrasi uyarinca, konutlarin ortaklara önceden dagitilmasi halinde kur'aya basvurulmaz.
Kur'anin yer ve zamani en az 15 gün önce taahhütlü mektupla veya imza karsiligi ortaklara bildirir.
Konut Bedellerinin Ödenmesi
Madde 63- Ortagin, bu ana sözlesmenin 21'inci maddesi uyarinca yatirdigi paralarin toplami, konutun kesin maliyet bedelinden indirilerek geri kalani genel kurulca kararlastirilan taksitlere baglanir. Bu taksitler için ortaklardan bono alinir.
Kredi Borçlari ve Konutlarinin Mülkiyeti
Madde 64- Yapilan konutlar ortaklara dagitildiktan ve kesin maliyette ödenecek taksitler de belli olduktan sonra, kooperatifin aradan çekilmesi ve borç miktari kadar kredi veren kurulus lehine ipotek tesisi suretiyle, konutlarin mülkiyetleri de ortaklara aktarilarak ferdi münasebete geçis muamelesine baslanir. Muamelenin tamamlanmasi ve kendi borcunu kabullenmis olmasi ile ortagin artik kredi borcu bakimindan kooperatifle ilgili kesilmis olur.
Yapi kullanma izninin alinmasini müteakip en çok bir yil içinde, ortaklarin Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre ferdi münasebet islerinin sonuçlandirilmasi sarttir.
Konutlarin Sigorta Ettirilmesi
Madde 65- Kredi veren kurulusça yaptirilmadigi takdirde, kooperatif, bedeli tamamen ödeninceye kadar, genel kuruldan karar almak suretiyle bütün konutlari, kesin maliyet bedeli üzerinden yangina karsi sigorta ettirebilecegi gibi, ayrica lüzum görülürse su baskini, deprem ve yildirima karsi da sigorta ettirebilir. Bu takdirde ortaklar paylarina düsen sigorta primini, 63'üncü maddeye göre tespit edilen taksitlerle birlikte ödemek zorundadirlar.
Konutlarda Tadilat
Madde 66- Ortaklar teslim aldiklari konutlarda Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine uygun olmak ve yapinin hüviyetini bozmamak sarti ile degisiklik yapabilirler. (Kredi veren kuruluslarin hüküm ve sartlari saklidir.)
Konutlarin Bakimi
Madde 67- Konutlarin bakimi, bunlarin Kat Mülkiyeti Kanunu'na tabi olmasi halinde bu konudaki mevzuat esaslari dahilinde yapilir.
Münferit konutlarda ise yönetim kurulunun tespit edecegi esaslara göre yürütülür. Bu takdirde müsterek elemanlar kullanilarak bunlarin masraflari ortaklara bölünebilir.
Her ortak borcunu tamamen ödeyinceye kadar konutunu ve arsasini iyi bir surette muhafaza etmekle mükelleftir. Konutun tamire muhtaç kisimlarini derhal onarmak ortaga aittir. Bunu yerine getirmeyen ortaga, yönetim kurulunca teblig edilecek bir yazi ile, teblig tarihinden itibaren bir ay içinde tamirin yaptirilmasi ihtar olunur.
Bahse konu tamir; ortak tarafindan yaptirilmadigi takdirde kooperatifçe yapilir. Tamir bedeli ise tahsil masraflari ve Devlet tahvillerine verilen en yüksek faiz haddini geçmemek üzere genel kurulca tespit edilecek faizi ile birlikte ortaktan alinir.
ALTINCI BÖLÜM
KOOPERATIFIN HESAPLARI VE DEFTERLERI
1- HESAPLARI
Hesap Dönemi, Bilanço ve Netice Hesaplari
Madde 68- Kooperatifin hesap dönemi takvim yilidir. Ilk faaliyete geçildigi yildaki hesap dönemi kooperatifin kuruldugu tarihten baslar ve ayni yilin 31 Aralik tarihinde sona erer.
Yönetim kurulu her 31 Aralik tarihi itibariyle envanter yapar, bilançoyu ve gelir, gider farki hesaplarini hazirlayip genel kurul toplantisindan en az bir ay önce denetim kurulu üyelerine verir. Denetim kurulu üyeleri bunlari en çok üç gün içinde inceleyerek müstereken düzenleyecekleri raporla birlikte yönetim kuruluna iade ederler. Bilanço ve netice hesaplari genel kurul toplantisinda en az 15 gün önce kooperatif merkezinde ortaklarin incelemesine sunulur ve isteyenlere birer sureti verilir.
Muhasebe Usulü
Madde 69- Kooperatifin hesaplari, genel kurul görmüs muhasebe prensip ve usullerine uygun olarak tutulur ve mali durum tablolari buna uygun sekilde hazirlanir.
Gelir, Gider Farki
Madde 70- Gelir-gider farki genel kurulca onaylanan yillik bilançoya göre tespit edilir.
Yönetim ve denetim kurulu üyelerine gelir-gider farkindan pay verilmez ve kooperatif yalniz ortaklari ile islem yapar.
Gelir-gider müsbet farkinin %1'i bilanço tarihinden itibaren üç ay içinde 1163 Sayili Kanunun 94'üncü maddesi uyarinca Sanayi ve Ticaret Bakanligi emrindeki fona yatirilir. Ortaklarla yapilan islemlerden dogmus bulunan geri kalan farkin tamami yedek akçe olarak ayrilir. Yedek akçeler ortaklara dagitilamaz. Sermaye üzerinden kazanç dagitilamaz.
Gelir-gider farki menfi oldugu takdirde, ortaya çikan açik yedek akçelerden, bunun yetmemesi halinde ortak sermaye paylarindan ve 71'inci maddeye göre olusturulan özel fondan karsilanir.
Özel Fon
Madde 71- Kooperatif ortak disi islemlerde bulunmus ise, 70'inci madde geregince fon için ayirim yapildiktan sonra, geri kalan müsbet farkin tamami kooperatifin gelismesine yarayacak islerde kullanilmak üzere özel bir fon hesabindan toplanir. Bu fonda toplanan hasilatin kullanimina iliskin esaslar genel kurulca kararlastirilir.
Borç Senetlerinin Takibi
Madde 72- Kooperatifçe, borç taksitleri veya ara ödemeleri karsiliginda ortaklardan alinan borç senetleri için, ortaklara, bunlarin ödenme tarihi ve tutarlarini gösteren imzali ve mühürlü bir alindi belgesi verilir.
Bu senetler, muhasebe kayitlarina geçirilir. Senetlerin ciro edilmesinde basiretli bir tacir gibi davranilir.
Devir Teslim Tutanagi
Madde 73- Yönetim kurulu üyeleri ve memurlari, görev devir ve teslimleri sirasinda sorumluluklari altindaki para, mal, defter, belge ve diger kooperatif varliklarini bir tutanakla yeni görevlilere teslim etmekle yükümlüdürler.
Avanslar ve Ödemeler
Madde 74- Kooperatifin amaç ve isleri disinda avans verilemez ve ödeme yapilamaz. Her türlü ödemelerin geçerli belgelere dayandirilmasi sarttir.
Verilecek avansin sebebi, miktari, süresi, geri alinma sartlari,kapatilma sekli ve kasada günlük olarak bulundurulacak azami para miktari ve kooperatif parasinin amaçlara uygun sekilde degerlendirilmesi usulü yönetim kurulu tarafindan belirlenir.
Kooperatifin Aczi Halinde Yapilacak Isler
Madde 75- Kooperatifin aciz halinde bulundugu kabul ettirecek ciddi sebepler mevcut ise, yönetim kurulu piyasada cari fiyatlar esas olmak üzere, derhal bir ara bilançosu tanzim eder. Son yilin bilançosu veya daha sonra yapilan bir tasfiye bilançosu veyahut da yukarida sözü geçen ara bilançosu kooperatif mevcudunun borçlarini artik karsilamayacagini gösteriyorsa yönetim kurulu Sanayi ve Ticaret Bakanligi'na durumu bildirerek genel kurulu derhal olaganüstü toplantiya çagirir. Son yilin bilançosunda kooperatif varliginin yarisi karsiliksiz kalirsa yönetim kurulu genel kurulu toplantiya çagirarak durumu ortaklara arz eder. Ayni zamanda ilgili mahkeme ile Sanayi ve Ticaret Bakanligi'na bilgi verir.
Mali durumun düzeltilmesinin mümkün görülmesi halinde yönetim kurulunun veya alacaklilardan birinin istegi üzerine mahkeme iflasin açilmasini erteleyebilir. Bu takdirde, mahkeme mevcutlar defterinin tutulmasi, yönetim memuru (yediemin) atanmasi gibi kooperatif varliginin korunmasina ve devamina yarayan tedbirleri alir.
2- DEFTERLER
Tutulacak Defterler
Madde 76- Kooperatifte asagidaki defterlerin tutulmasi zorunludur.
1. Yevmiye defteri,
2. Defteri kebir,
3. Envanter defteri,
4. Karar defteri,
5. Ortaklar defteri,
Kooperatifte bu defterlerden baska, kasa defteri ile isin mahiyet ve öneminin gerektirdigi diger defterler de tutulur.
Yevmiye Defteri
Madde 77- Yevmiye defteri, kayda geçirilmesi gereken islemlerin belgelerden çikarilarak tarih sirasiyla ve madde halinde düzenli olarak yazilmasina mahsus defterdir.
Yevmiye maddelerinin en az asagidaki bilgileri içermesi sarttir.
a) Madde sira numarasi, (Makina ile tutulan muhasebelerde zorunlu degildir),
b) Tarih,
c) Borçlu hesap,
d) Alacakli hesap,
e) Meblag, (yardimci hesaplara taksim edilenlerin izahat sütununda gösterilmesi sarttir),
f) Her kaydin dayandigi belgenin türü, tarihi ve numarasi,
Yevmiye defterlerine geçirilecek kayitlar hakli sebep olmaksizin on günden fazla geciktirilemez.
Yevmiye defteri yeni senenin en geç Ocak ayi sonuna kadar notere ibraz edilip son kaydin altina noterce (görülmüstür) sözü yazilarak mühür ve imza ile tasdik ettirilmek sarttir.
Defteri Kebir
Madde 78- Defteri kebir, yevmiye defterine geçirilmis olan islemleri buradan alarak sistemli bir surette hesaplara dagitan ve tasnifli olarak bu hesaplarda toplayan defterdir.
Defteri kebirdeki kayitlarin en az asagidaki bilgileri ihtiva etmesi sarttir:
a) Tarih,
b) Yevmiye defteri madde numarasi,
c) Meblag,
d) Toplu hesaplarda yardimci nihai hesaplarin isimleri.
Envanter Defteri
Madde 79- Envanter defterine, kooperatifin açilis tarihinde ve müteakiben her hesap dönemi sonunda çikarilan envanterler ve bilançolar kaydolunur.
Kanunda aksine hüküm olmadikça hesap dönemi sonu için çikarilacak envanter ve bilançolarin ertesi hesap döneminin ile üç ayi içinde tamamlanmis olmasi gerekir.
Envanter defterine geçirilen envanter ve bilanço yönetim kurulunca imza ve notere ibraz olunur. Noterce son kaydin altina (görülmüstür) sözü yazilarak mühür ve imza tasdik ettirilmek sarttir.
Karar Defteri
Madde 80- Karar defterine genel kurul ve yönetim kurulu tarafindan görüsmeler sonucunda verilen kararlar yazilir.
Yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul karar defteri olarak ayri tutulur.
Genel kurul karar defterine yönetim kurulunca aslina uygunlugu tasdik edilmis olarak genel kurul tutanaklari yazilir veya yapistirilir.
Ortaklar Defteri
Madde 81- Ortaklar defterine, her ortagin adi-soyadi, is ve konut adresi, kooperatife giris ve çikis tarihleri ile yatirdigi veya çektigi paralar tarih sirasiyla yazilir.
Çikarilan ortaklarla ilgili çikarma kararinin gerekçeli olarak bu deftere yazilmasi ve çikarma isleminin kesinlestigi tarihin gösterilmesi gerekir.
Defterleri Tasdik Ettirme Yükümlülügü
Madde 82- Kooperatifin tutmak zorunda oldugu yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri ve her iki karar defteri kullanilmaya baslanilmadan önce notere ibraz olunur. Noter bu defterleri mühür ve imzasiyla tasdik eder.
Defter ve Belgelerin Saklanmasi
Madde 83- Kooperatifle ilgili yazi, mektup, telgraf, fatura, cetvel, senet, makbuz, tutanak, sartname, proje, hakedis, fis gibi belgelerle ödemeleri gösteren belgeler, mukavele, taahhüt, kefalet, sair teminat senetleri ve mahkeme ilamlari gibi belgeler muntazam bir sekilde dosya halinde muhafaza edilir.
Bu belgelerle defterler son kayit tarihinden itibaren on yil geçinceye kadar saklanir. Kooperatifin sona ermesi halinde ilgili belgeler saklanmak üzere Türk Ticaret Kanunu'nun 68'inci maddesi uyarinca noter veya ortaklardan birine tevdi olunur.
YEDINCI BÖLÜM
DAGILMA VE TASFIYE
Birlesme ve Devir
Madde 84- Genel kurul, kooperatifin konu ve amaçlari ile ilgili diger bir kooperatifle birlesmesine veya bir kamu tüzel kisisine, ya da herhangi bir dernege devredilmesine karar verebilir. Bu hallerde 1163 Sayili Kanun'un 84'üncü ve 85'inci maddelerine göre islem yapilir.
Dagilma Sebepleri
Madde 85- Kooperatif:
1. Ortak sayisinin 7'den asagi düsmesi üzerine,
2. Genel kurul karariyla,
3. Iflasin açilmasiyla,
4. Kanunlarda öngörülen diger hallerde, Sanayi ve Ticaret Bakanligi'nin mahkemeden alacagi karar üzerine,
5. Diger bir kooperatifle birlesmesi veya devralinmasi suretiyle,
6. Üç yil olagan genel kurul toplantisini yapmamasi halinde,
7. Amacina ulasma imkaninin kalmadiginin Sanayi ve Ticaret Bakanligi'nca tesbiti halinde mahkemeden alacagi kararla, dagilir.
Ayrica, kooperatif anasözlesmede gösterilen islerin tamamlanmasi ve ferdi mülkiyete geçilip konutlarin ortaklar adina tescil edilmesiyle amacina ulasmis sayilir ve dagilir. Ancak, tescil tarihinden itibaren alti ay içerisinden usulüne uygun sekilde anasözlesme degisikligi yapilarak kooperatifin amacinin ve türünün degistirilmesi halinde dagilmaya iliskin hüküm uygulanmaz.
Tasfiye Kurulu
Madde 86- Tasfiye kurulu genel kurul tarafindan seçilecek en az iki kisiden olusur. Genel kurul bu hususta yönetim kurulunu da görevlendirebilir. Genel kurulca tasfiye kurulu için bir seçim veya görevlendirme yapilmadigi takdirde, tasfiye islerini yönetim kurulu yürütür. Bunlar genel kurulca her zaman azil ve yerlerine yenileri tayin olunabilir.
Tasfiye kurulunun yukaridaki fikraya göre olusturulmasina imkan bulunmamasi halinde ortaklardan birinin basvurusu üzerine mahkemece tasfiye memurlari atanabilecegi gibi, ortagin talebine istinaden, tasfiyeye, memur kimselerin hakli sebepler dolayisiyla azli ile yerlerine yenilerinin atanmasina da karar verilebilir.
1163 sayili Kanun'un degisik 56'nci maddesinin 1'inci fikrasinin 3'üncü bendi ile 62'nci maddesi hükümleri tasfiye kurulu üyeleri hakkinda da uygulanir.
Tasfiye kurul üyelerini tayin eden merci tarafindan tesbit edilecek miktarda ücret ödenir. Yönetim kurulu, tasfiye memurlarini Ticaret Siciline tescil ve ilan ettirir.
Tasfiye Kurulunun Görevleri ve Tasfiyenin Yürütülmesi
Madde 87- Tasfiye kurulu, tasfiye islerinin bir an önce bitirilmesi için çalismakla yükümlü olup tasfiye islemlerine iliskin görevlerini asagidaki sekilde yürütür:
1. Dagilma, yönetim kurulunca Ticaret Siciline tescil ettirilir ve Ticaret Sicili Gazetesi ile mahalli bir gazetede birer hafta arayla üç defa yaptirilacak ilanla alacaklilar tasfiyeden haberdar edilerek bir yil içinde alacaklarini beyana davet edilir.
2. Tasfiye süresince kooperatif ünvani "Tasfiye Halinede" ibaresi ilave edilerek kullanilir,
3. Kooperatif genel kurulu aksine karar vermis olmadikça tasfiye memurlari menkul mallari pazarlik veya açik arttirma usulüyle satabilir. Gayrimenkullerin satilma sekli genel kurul karariyla belirlenir,
4. Tasfiye memurlari, göreve basladiklari zaman, kooperatifin dagilma kararinin verdigi tarihteki durumunu inceleyerek varliklari, alacaklari, borçlari gösterir bir envanter defteri ile açilis bilançosu hazirlar; ayrica kooperatifin mevcut ortaklari ile bunlarin alacak ve borç durumlarini gösterir bir cetvel tanzim edilir,
5. Kooperatifin eskiden baslamis olup da henüz tamamlanmasi mümkün olanlar tamamlanir, taahhütler yerine getirilir, alacaklar ve gerektiginde ödenmemis sermayeler tahsil edilir,
6. Kooperatif borçlarinin mevcutlarindan fazla olmasi halinde memurlari durumu mahkemeye bildirir,
7. Tasfiye sirasinda tasfiye kurulu kararlarinin yer alacagi bir tasfiye defteri tutulur. Tasfiyenin yönetim kurulunca yürütülmesi halinde yönetim kurulu karar defteri tasfiye defteri olarak kullanilir,
8. Tasfiyenin uzun sürmesi halinde her yil sonu için ara bilançolar ile tasfiye sonunda kesin bilanço hazirlanir ve genel kurula sunulur.
9. Gayrimenkul satisinin görüsülecegi toplantilar hariç olmak üzere, tasfiye süresince yapilacak genel kurul toplantilarinda toplanti nisabi aranmaz,
10. Kooperatiften alacakli olduklari bilinenlerin alacak tutarlari ile muaccel olmayan ve tartismali olan borçlara karsilik düsen meblag notere tevdi olunur,
11. Kooperatifin borçlarinin ve pay bedellerinin ödenmesinden sonra kalan miktar dagilma aninda kayitli ortaklar veya hukuki halefleri arasinda esit olarak dagitilir.
12. Tasfiyenin sona ermesi üzerine kooperatif ünvaninin sicilden silinmesi tasfiye memurlarinca sicil memurlugundan talep edilir.
SEKIZINCI BÖLÜM
ÇESITLI HÜKÜMLER
Bakanlik Ile Diger Kurum ve Kuruluslarin Denetimi
Madde 88- Kooperatif, Sanayi ve Ticaret Bakanligi'nin denetimine tabidir. Bakanlik; kooperatif üst kuruluslarini, ilgili müesseseleri ve bagimsiz denetim kuruluslarini kooperatifi denetlemekle görevlendirebilir.
Kredi veren kamu kurum ve kuruluslari da; kredilerin açilis gayesine uygun olarak kullanip kullanilmadigi, plan ve projesine uygunlugu, teknik özellikleri ve kalite açisindan denetleyebilirler.
Kooperatif görevlileri; kooperatife ait para ve para hükmündeki kagitlari ve gizli de olsa bunlarla ilgili defter ve belgeleri istenildiginde müfettislere, kooperatif kontrolörlerine ve kredi kuruluslarinin denetim görevlilerine göstermek, saymasina ve incelemesine yardimda bulunmak, istenilen bilgileri gerçege uygun ve eksiksiz olarak vermek ve dogru beyanda bulunmakla yükümlüdürler.
Siyasi Faaliyet Yasagi
Madde 89- Kooperatif, siyasi maksatli veya genel güvenlik, asayis ve kamu düzenini bozmaya yönelik faaliyet göstermez ve kooperatif faaliyetleri bu maksatlara alet edilemez.
Kooperatif, siyasi partilerden ve tesekküllerden veya birinci fikrada belirtilen faaliyetlerde bulunan kisi ve tesekküllerden herhangi bir surette maddi yardim kabul edemez, bunlara maddi yardimda bulunamaz. Kooperatifin yönetim ve denetim kurullari, kooperatifi temsilen siyasi partilerin yapacaklari her türlü toplantilara katilamazlar.
Ilan ve Reklamlar
Madde 90- Kooperatifçe tanitim ve ortak kaydi amaciyla yapilacak ilan, reklam ve açiklamalar eksik ve gerçege aykiri olamayacagi gibi yaniltici bilgi ve unsurlar tasiyamaz.
Kanun Hükümlerinin Uygulanmasi
Madde 91- Bu anasözlesmede açiklik olmayan hallerde 1163 Sayili Kooperatifler Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu'nun anonim sirketlere ait hükümleri uygulanir.
Ilk Yönetim Kurul Üyeleri
Madde 92- Ilk genel kurul toplantisina kadar görev yapmak üzere, asagidaki kurucu ortaklar yönetim kurulu üyeligine seçilmislerdir.
1) ..............................
2) ..............................
3) ..............................
4) ..............................
5) ..............................
Ilk Denetim Kurulu Üyeleri
Madde 93- Ilk genel kurul toplantisina kadar görev yapmak üzere, asagidaki kimseler denetim kurulu üyeligine seçilmislerdir.
1) ..............................
2) ..............................
Kurucular
Madde 94- Asagidaki isimleri, tabiiyetleri, ikametgah adresleri, taahhüt ve tediye ettikleri sermaye paylari ile imzalari bulunan:
1. Kurucu ortaklar, bu anasözlesmenin 10'uncu maddesinde belirtilen ortaklik sartlarini tasidiklarini,
2. Ilk yönetim kurulu üyeleri ile denetim kurulu üyeleri, bu anasözlesmenin 43'üncü ve 53'üncü maddelerinde belirtilen seçilme sartlarini tasidiklarini,
beyan ederler.
Sermaye Ödedigi
Taahhüdü Sermaye
Adi ve Soyadi Tabiiyeti Adresi TL. TL. Imza
1)................................................................................................
2)................................................................................................
3)................................................................................................
4)................................................................................................
5)................................................................................................
6)................................................................................................
7)................................................................................................
|